Castellano. Carta abierta (2). Al Presidente del Paraguay.
Campaña
“Guaraní: lengua oficial del Mercosur”.
Guarani / avañe'ẽ. Kuatiañe'ẽ (2).
Paraguái Rendotápe. Ñemyerakuã “Guarani: Mercosur ñe'ẽteéramo”.
Português. Carta aberta (2). Ao Presidente do Paraguai.
Campanha
“Guarani: língua oficial do Mercosul”.
English. Open letter (2). To the President of Paraguay. “Guarani:
Official Mercosur language” campaign.
Por favor, manden su propia petición para que el guaraní sea lengua
oficial a todos los efectos del Mercosur a:
info@presidencia.gov.py
presidente@presidencia.gov.py
sugerencias@presidencia.gov.py
Excelentísimo Señor Nicanor Duarte Frutos
Presidente de la República del Paraguay
Palacio de los López
Asunción - Paraguay
Sr. Presidente:
Paraguay necesita un proyecto de país para todos los paraguayos. Un
proyecto de país que ponga fin a las desigualdades, a las injusticias, a la
violencia y a la corrupción. Un proyecto de país nuevo, de país
poscolonial, que ponga fin de forma real y efectiva a la discriminación de la
lengua guaraní. Un país con un proyecto compartido por todos con nuevos
horizontes y nuevos retos colectivos.
Sr. Presidente, el guaraní, a pesar de ser lengua oficial de la República
del Paraguay desde 1992, está discriminado en su propio país. ¿De qué
sirve enseñar el guaraní o en guaraní en todas las escuelas del Paraguay si
la Administración paraguaya continúa funcionando, en sus usos escritos e
incluso orales, únicamente en castellano? ¿Cómo podemos decir que se quiere
promocionar de forma real el guaraní si el Gobierno del Paraguay no impulsa
su uso? ¿Cómo podemos creernos que las autoridades paraguayas otorgan valor
al guaraní si claudican en una exigencia fundamental como es que el guaraní
sea a todos los efectos lengua oficial del Mercosur al lado del portugués y
el castellano? ¿Cómo valorizaremos social y económicamente el guaraní si
no se fomenta que haya medios de comunicación escritos y audiovisuales en
guaraní, pensados en guaraní y vinculados a los intereses del Paraguay?.
Sr. Presidente, una lengua que no se use en todas las esferas de la
realidad y cuyo aprendizaje y uso no tengan valor económico para sus
hablantes, estará condenada a desaparecer. Usted, que durante el ejercicio
del cargo de ministro de Educación (1993-1997 y 1999-2001) impulsó la
enseñanza universal del guaraní –lengua nacional, primera, histórica,
mayoritaria del Paraguay–, debería ser consciente de estos condicionantes y
debería hacer lo posible para que en su país no se perpetúe una situación
de discriminación contra el guaraní ni, mucho menos, que esta lengua –su
propia lengua– muera y desaparezca. Los paraguayos, todos, deben saber
guaraní y castellano, y el Estado, la Nación entera, debe funcionar en ambas
lenguas. Dos mil millones de seres humanos, un tercio de la población
mundial, ya hablan dos o más lenguas.
Sr. Presidente, la actual discriminación contra el guaraní y la negativa
a su promoción real en el Paraguay y en el Mercosur (una auténtica necesidad
estratégica para la Nación), son una injusticia. Hay paraguayos de primera y
paraguayos de segunda. Los paraguayos de primera, que habitualmente sólo
hablan castellano, obligan a los demás paraguayos a renunciar a sí mismos y
a relacionarse con ellos en castellano. Estos paraguayos de primera no sólo no
aprenden guaraní, sino que frecuentemente abrigan prejuicios contra esta
lengua y sus hablantes, ¡sus propios compatriotas! Todos los paraguayos son –o deberían ser– iguales, y todos los paraguayos deberían saber guaraní
y castellano (y otras lenguas); solo así se cerraría y se superaría una de
las más graves fracturas de la sociedad paraguaya.
Sr. Presidente, el guaraní no es ningún capricho. En su promoción radica
el inicio de la reconciliación social y lingüística de los paraguayos,
consigo mismos y con la comunidad. En su promoción real hay un inicio de
proyecto de país. Un paraguayo que no entienda a sus compatriotas que hablan
guaraní no los puede ni amar ni respetar de la misma forma que si los
entendiese.
Sr. Presidente, con esta carta abierta queremos pedirle dos cosas. En
primer lugar, queremos que el Estado paraguayo tome de forma inmediata todas
las medidas oportunas para promover el guaraní en el Paraguay, con el
objetivo de que todos los paraguayos sepan guaraní y castellano, y de que la
Nación funcione en ambas lenguas. Solicitamos la toma de las siguientes
medidas: creación de un ente normativo de la lengua guaraní, aprobación de
una ley de lenguas, adopción de una política lingüística para implementar
el uso del guaraní en la Administración paraguaya y fomentar su uso en los
medios de comunicación y el mundo económico, protección de las demás
lenguas paraguayas.
En segundo lugar, Sr. Presidente, queremos que el Estado paraguayo pida de
forma inmediata que el guaraní sea, a todos los efectos, lengua oficial y de
trabajo del Mercosur y, por extensión, del futuro Parlamento del Mercosur, al
lado del castellano y el portugués. Asimismo, por su condición de lengua
oficial estatal (la única lengua americana que goza de este privilegio),
queremos que el guaraní sea la quinta lengua interamericana al lado del
francés (que a pesar de ser lengua cooficial del Canadá, aspira a esta
condición básicamente por la petición de la provincia francófona de
Quebec), el inglés, el castellano y el portugués (lengua que en América
también es oficial en un único estado).
Sr. Presidente, le recordamos que expertos de toda América reunidos en II
Seminario Interamericano sobre la Gestión de Lenguas (celebrado en Asunción
entre el 4 y 6 de junio de 2003) formularon las siguientes recomendaciones:
«15. Solicitar la inclusión del guaraní como idioma oficial del
Mercosur junto al español y al portugués, y proponer a sus Estados Parte la
adopción de políticas lingüísticas que aseguren un trato igualitario de
las tres lenguas en los ámbitos de negociación.
»16. Armonizar el sistema lingüístico del guaraní y desarrollar su
terminología, con el fin de facilitar su empleo por hablantes dentro y fuera
del Paraguay, procurando construir de ese modo una lengua más sólida,
competitiva, y apta para ser empleada en todo tipo de situación comunicativa.»
http://dtil.unilat.org/segundo_seminario/recomendaciones.htm
(28.02.2006)
Sr. Presidente, nos gustaría que usted y el Gobierno del Paraguay
asumieran plenamente estos puntos y trabajasen para hacerlos efectivos.
Sr. Presidente, en el guaraní y en el Paraguay confluyen unas
características únicas y excepcionales, que lejos de ser vistas como un
problema, como lo han hecho y lo hacen hasta hoy los "paraguayos de primera",
deben ser vistas como una enorme posibilidad para situar el país en el mundo.
En el desarrollo del guaraní hay justicia social y desarrollo económico para
todos (cabe sólo pensar en los efectos beneficiosos de una oficialidad plena
en el Mercosur y de la exportación de la experiencia paraguaya como modelo a
seguir).
Sr. Presidente, el Paraguay tiene el deber y la responsabilidad istórica –que deseamos no sea defraudada– de liderar en América la defensa de la
diversidad cultural y lingüística, más allá de las palabras
grandilocuentes pero vacías de contenidos. El Paraguay debe liderar un
proceso continental de dignificación de la identidad americana: de su propia
identidad. Haciéndolo, abrirá una vía genuinamente americana para dar
respuesta a la histórica y profunda petición de millones y millones de
americanos de respeto hacia su dignidad y su identidad cultural y
lingüística. Las lenguas americanas necesitan un caso de éxito para
encontrar su propia forma de desarrollo real y crecimiento y convivencia con
otras lenguas americanas y europeas. Las fórmulas, todas ellas multilingües,
existen. Existen, pero tienen que encontrar la voluntad política de
implementarlas y abandonar las políticas monolingüísticas y genocidas
practicadas hasta el presente.
Sr. Presidente, la globalización no implica solo proteger el francés del
inglés, el castellano del inglés, el portugués del castellano, el inglés
del chino...; implica proteger todas las lenguas y todas las expresiones
culturales de la humanidad. Todas ellas, iguales en dignidad. Iguales en
dignidad como lo son los seres humanos. El Paraguay está en condiciones de
dignificar ante todo el mundo la rica diversidad cultural americana y de ganar
proyección y reconocimiento internacional por ello. El Paraguay debe querer
que el guaraní sea a todos los efectos lengua oficial real del país y debe
exigir que el guaraní sea a todos los efectos lengua oficial real del
Mercosur. Si no se salva el guaraní no se salvará ninguna lengua americana.
Todas ellas, consciente o inconscientemente, tienen depositadas sus esperanzas
en el éxito del guaraní.
Sr. Presidente, el Paraguay tiene todo el derecho del mundo a tener su
propio y único proyecto de nación –de la misma forma que Brasil,
Argentina, Uruguay y Venezuela lo tienen–. Un proyecto de nación justa para
todos los paraguayos. Un proyecto que pasa, entre otras cosas, por dar valor
económico al guaraní haciéndolo plenamente oficial en el Mercosur y en el
Paraguay. No debe permitirse que los proyectos nacionales de otros países
exijan la renuncia de la lengua americana histórica de la región del
Mercosur a ser, a vivir y a crecer. ¿Por qué siempre se pide esto a los más
débiles, a los más pequeños?, ¿la violencia, la fuerza, la demografía
deben ser el único argumento en las relaciones entre los pueblos? De la misma
forma que sería inaceptable para los brasileños o los argentinos que se les
exigiese la renuncia a la plena oficialidad del portugués o del castellano en
el Mercosur, éstos deberían entender que nadie puede exigir a los paraguayos
y a la comunidad de lengua guaraní, la renuncia a su condición de lengua
oficial y de trabajo a todos los efectos. Debe construirse un mundo mejor.
Mejor y más justo para todos.
Sr. Presidente, a la espera de ver y conocer las gestiones emprendidas por
la Presidencia del Paraguay a favor de la plena oficialidad del guaraní en el
Paraguay, en el Mercosur y su futuro Parlamento, reciba un cordial saludo.
Ñe'ẽeta rekávo Aty - Organización por el Multilingüismo
Asunción/Barcelona, 28 de febrero de 2006
Disculpen sinceramente todas las molestias que este mensaje les haya podido
ocasionar. Si no desean recibir más mensajes por favor manden un correo
electrónico a: guarani@om-plural.org, y su dirección electrónica será
borrada de forma permanente.
Pemondomína avei pene rembijeruretee guarani ha'e haĝua Ñemby Ñemuha
Ñe'ẽteete opa mba'erã ko'ápe:
info@presidencia.gov.py
presidente@presidencia.gov.py
sugerencias@presidencia.gov.py
Karai Nicanor Duarte Frutos
Tetã Paraguái Sãmbyhyhára
Palacio de los
López
Paraguay - Paraguái
Karai Tendota:
Paraguái oikotevẽ tetã pyahu opavave iñemoñarépe guarã. Peteĩ tetã
pyahu opa haĝua injusticia, violencia, pokarẽ ha oĩ haĝua tekojoja. Peteĩ
tetã pyahu, poscolonial, opa haĝua añetehápe guarani ñe'ẽ ñemboyke.
Tetã pyahu opavavépe guarã, tetã oñakãrapu'ã ha ipojáiva araíre
opavave iñemoñare pytyvõme.
Karai Tendota, guarani, ha'éma lengua oficial Paraguáipe 1992 guive,
upéicharõ jepe oñemboyke gueteri chupe hetã teépe. Mba'erã oñembo'e
guarani ha guaraníme opa mbo'ehaópe, Estado rembiapópe oñemba'apónterõ
gueteri castellano añómente, ñe'ẽ ha jahaípe? Mba'éichapa oje'e
oñemyasãiseha guarani Gobierno voi ndoiporúirõ? Mba'éicha ojeroviáta
mburuvichakuéra paraguaigua omomba'eha guarani ndojepytaso mbaretéiramo
guaraníre ha'e haĝua avei lengua oficial Mercosur-pe, portugués ha
castellano ykére? Mba'éicha ñamomba'éta social ha económicamente
guarani noñembohapéiramo oĩ haĝua medios de comunicación escritos ha
audiovisuales guaraníme, ha ojoajúva Paraguái rembipotáre?.
Karai Tendota, peteĩ ñe'ẽ ndojepurúiva opa hendápe ha opa mba'erã,
ndoguerekóiva valor económico oñe'ẽvape, omanóne katuete. Nde remoñepyrũva'ekue, guarani ñembo'e mbo'ehaokuérape (1993-1997
ha 1999-2001) Ministerio de Educación remyakãrõ guare; ko'ã mba'e ha'e
tembiapo porã remboguatava'ekue; iporãva'erã aipórõ reipytyvõ ñe'ẽ
guaraníme ikatu haĝuáicha oñemopeteĩ Paraguáipe castellano ykére;
iporãva'erã aipórõ reipytyvõ ojehapo'o haĝua guarani ñemboyke.
Rojerure ndéve rejepytaso haĝua ore ykére ani haĝua ko ñe'ẽ eirete
ikangy térã omano. Opavave Paraguái ñemoñare oñe'ẽkuaa ha oiporu
porãva'erã mokõive ñe'ẽ; Estado mba'apópe hi'ãva'erã ojeporu
mokõive ñe'ẽ peteĩcha. Heta hetave tapicha, dos millones, amo un tercio
rupi, oĩ ko yvy ape ári oñe'ẽmava mokõi térã hetave ñe'ẽ.
Karai Tendota, guarani ñemboyke ñane retã ha Mercosur ryepýpe ha'e
peteĩ injusticia. Vaichánte oĩ Paraguái ñemoñare de primera ha de
segunda-va. Umi "de primera-va" ha'e umi oñe'ẽva castellano-pe año,
ha ojopýva ambue hetãyguápe omboyke haĝua heko ha oñe'ẽ haĝua
hendivekuéra karaiñe'ẽmente; umi tapicha ndaha'éi noñe'ẽinteva
guarani, katu avei ndohechaporãi térã oapo'i ko ñe'ẽme ha
iporuvápe, ha ko´ãva ha'ehína hetãguaite. Opavave Paraguái ñemoñare
ningo peteĩcha, ha opavave jaikuaava'erã mokõive ñane ñe'ẽ;
péicharamo añoite ikatúta jahapo'o opaite mba'evaieta, ymaite guive
omomarãva ñande rekove.
Karai Tendota, guarani ndaha'éi peteĩ kapríchonte. Oĩ haĝua jekupyty
ha joaju ñane retãyguakuéra ndive ñañepyrũva'erã ñamyasãi,
jaikuaauka, jaiporu ha jahayhuka ñe'ẽ guarani, Paraguái pyahu ndaikatumo'ãi
ñamboguata guarani'ỹre. Tapicha noikũmbýiva hetãygua oñe'ẽva
guaraníme, ndaikatúi ohayhu ha omomba'eguasu chupe, noikũmbýigui chupe.
Karai Tendota, ko kuatiañe'ẽme rojerurese ndéve mokõi mba'e.
Ñepyrurã, Estado Paraguayo toheka pya'emi ikatúramo tape ikatu haĝuáicha omyasãi ha oikuaauka ñe'ẽ guarani ñane retãpýre, ikatu
haĝuáicha opavave ñane retãygua oñe'ẽkuaa guarani ha castellano-pe, ha
upéicha añetehápe ñane retã rekove toku'e mokõive ñe'ẽme. Pevarã
rojerure ko'ã tembiaporã: toñemboguata peteĩ tapicha aty
oñangarekótava guarani jeporúre, peteĩ ente normativo guaraníme guarã;
tosẽ peteĩ léi ñe'ẽnguéra jeporu rehegua; avei tojehecha tape ikatu
haĝuáicha guarani ojeporu Estado rembiapópe, medios de comunicación-kuéra
jeporúpe, ha avei economía jeku'épe; amo hu'ãme rojerure toñeipytyvõ
avei ambue ñe'ẽ ñane retãyguáva ndaha'éiva guarani ha castellano.
Avei rojerure, Karai Tendota, Estado Paraguayo toheka tape guarani ha'e
haĝua Mercosur ñe'ẽtee opa tambiaporã; ha amo gotyove taha'e avei
Parlamento del Mercosur ñe'ẽtee, castellano ha portugués ykére. Upéicha
avei, guarani ha'e rupi tetã Paraguái ñe'ẽtee, toiko chugui quinta
lengua interamericana, francés, inglés, castellano ha portugués ykére.
Ko'áĝa
peve ningo ndaipóri gueterei Amerikaygua ñe'ẽtee ha'éva lengua
interamericana; iporãne aipórõ ñañopytyvõ guarani ha'ehaĝua poha ñe'ẽ
upépe.
Karai Tendota, romomandu'ase pe II Seminario Interamericano sobre la
Gestión de Lenguas (oikova'ekue Paraguaýpe, 4-6 de junio 2003-pe) osẽ
hague ko'ã jerure:
«15. Tojejerure guarani ha'e haĝua avei Mercosur ñe'ẽ, castellano
ha portugués ykére, idioma oficial ramo, ha avei tetãnguéra oĩva Mercosur
ryepýpe tomopeteĩ mbohapyve ñe'ẽ hembiapokuérape.
»16. Toñemohypy'ũ guarani ha toñemba'apo ñe'ẽnguéra ojeporúva
rehe, ani haĝua hasy ijeporu ñane retãpýpe ha avei okápe, ikatu
haĝuáicha
péicha oiko ichugui ñe'ẽ imbaretéva ha ojeporukuaáva opa
hendápe.»
http://dtil.unilat.org/segundo_seminario/recomendaciones.htm
(28.02.2006)
Karai Tendota, rohecha porãiteva'erã nde ha nde Gobierno ojepytaso
añete ha omba'apóramo ko'ã tembijerurere ojehupyty haĝua.
Karai Tendota, guarani ha Paraguái reko ningo peteĩnte ha ndaijojahái,
ndaikatúi jahecha ñepysangáramo, ohechaháicha umi "paraguayos de primera";
jahechava'erã uvei ñane retã ha iñe'ẽ oguerekoha heta
mba'eporã
ñanepytyvõkuaáva ñamombarete haĝua ñane retã yvy tuichaha javeve.
Guarani rupi jahupytýta tekojoja ha akãrapu'ã opavavépe guarã
(techapyrã tuicháva, herakuã mombyrýva ha techaramombýva jahupytýta
Mercosur ojapyhýramo guarani iñe'ẽteéramo).
Karai Tendota, Paraguái omotenondeva'erã Amérikape ñangareko pe
diversidad cultural ha lingüística-re; kóva peteĩ tembiaporã tuicháva
orekóva. Amérika tuichaha javeve jajeporekajeyva'erã ñande rapotee rehe
ha ñamombarete jeyva'erã ñande rekotee; péva pe tembiapo Paraguái ikatu
omyakã. Péicha ojapóramo oñemoñepyrũta tape ikatu haĝuáicha oñehendu
hetaite tapicha Amerikaygua rembijerure oúva ymaite guive, ojeruréva
tekojoja ha teko porãve. Ñe'ẽnguéra Amerikaygua oikotevẽ peichagua
tembiapo, ikatu haĝuáicha imbarete ha ohechakuaa ikatuha oikove ñe'ẽnguéra
Europaygua ndive oñemboyke'ỹme mavavévape. Pe multilingüismo ikatu,
ñaikotevẽnte voluntad política, ha ojeheja hetaite mba'e vai omboyke ha
ojukáva ñe'ẽnguérape.
Karai Tendota, globalización nde'iséi ñamo'ãva'erãha francés
inglés-gui, térã castellano inglés-gui, térã portugués castellano-gui,
térã inglés chino-gui… he'ise ñañangarekova'erã opavave ñe'ẽre
ha opavave teko oĩva guive ko yvy ape ári rehe. Paraguái ikatu omombarete
yvy ape ári pe diversidad cultural. Opavave cultura ningo peteĩcha,
peteĩchaháicha avei opavave yvypóra. Paraguái ikatu avei omombarete pe
diversidad cultural oĩva América tuichakue javeve, ha péva
omoherakuãguasúta chupe yvy ape ári. Paraguái ombohekova'erã guarani
jeporu tetã tuichakue javeve ha avei Mercosur-pe. Ndojesalvái ramo guarani
hasyvéta ojesalva haĝua ambue ñe'ẽnguéra Amerikayguáva. Ko'ãva ñe'ẽ
ojerovia guarani rehe, kóva ikatutaha osẽ tenonde gotyo ha oiko
techapyráramo chupekuéra guarã.
Karai Tendota, Paraguái oreko derécho omboguatávo iproyecto tetãháicha,
orekoháicha avei Brasil, Argentina, Uruguai ha Venezuela. Peteĩ proyecto
ombojojáva opavave iñemoñarekuérape. Peteĩ proyecto ome'ẽva valor
económico guaraníme ojapóvo chugui Mercosur ha Paraguái ñe'ẽteete.
Paraguái ndohejaiva'erã ambue tetã proyecto ojopy ojepe'a haĝua guarani
Mercosur-gui. Mba'ére piko ojejerure katueteva'erã ko'ãichagua mba'e
tetã michĩvevápe terã ikangyvevápe añónte? Mbarete ha ñorairõ
añónte piko oipuruva'erã tetãnguéra oguata haĝua oñondive? Brasil ha
Argentina ningo ndohechaporãi ha nomoneĩmo'ãi ojejopýramo chupekuéra
omboyke haĝua iñe'ẽteekuéra, ha'éva portugués ha castellano Mercosur
ryepýpe; ko'ã mba'e ohechaukava'erã chupekuéra avave ndaikatuiha
ojopy Paraguái ñemoñarekuérape omboyke haĝua iñe'ẽtee jeporu. Jajapova'erã
peteĩ mundo iporãvéva, oĩhápe tekojoja ha tekoporã opavépe guarã.
Karai Tendota, roha'arõvo tembiapo ojapóva Paraguái Rendota guarani
ñe'ẽ ha'e haĝua ñe'ẽteete Paraguái, Mercosur ha Parlamento del
Mercosur-pe, romoĝuahẽ ndéve ore maitei horyvéva.
Ñe'ẽeta rekávo Aty - Organización por el Multilingüismo
Paraguay/Barcelona, 28 jasykõi 2006-me
(C) RM / MV
Aníkena pendepochy oĝuahẽvo pende pópe ko marandu. Ndapeipotavéimarõ
peje ko'ápe: guarani@om-plural.org ha opáta upépe.
Por favor, mandem sua própria petição para que o guarani seja língua
oficial para todos os efeitos do Mercosul a:
info@presidencia.gov.py
presidente@presidencia.gov.py
sugerencias@presidencia.gov.py
Excelentíssimo Senhor Nicanor Duarte Frutos
Presidente da República do
Paraguai
Palacio de los López
Assunção - Paraguai
Sr. Presidente:
O Paraguai necessita um projeto de país para todos os paraguaios. Um
projeto de país que ponha fim as desigualdades, as injustiças, à violência
e à corrupção. Um projeto de país novo, de país pós-colonial, que ponha
fim de forma real e definitiva à discriminação da língua guarani. Um país
com um projeto compartilhado por todos com novos horizontes e novos objetivos
coletivos.
Sr. Presidente, o guarani, apesar de ser língua oficial da República do
Paraguai desde 1992, está discriminada em seu próprio país. De que serve
ensinar o guarani e todas as disciplinas em guarani em todas as escolas do
Paraguai, se a Administração paraguaia continua usando, em seus trâmites
escritos e inclusive orais, unicamente o castelhano? Como podemos dizer que se
quer promover realmente o guarani se o Governo do Paraguai não impulsa o seu
uso? Como podemos crer que as autoridades paraguaias outorgam valor ao guarani
se claudicam em uma exigência fundamental tal como que o guarani seja para
todos os efeitos língua oficial do Mercosul ao lado do português e do
castelhano? Como valorizaremos social e economicamente o guarani se não se
fomenta que haja meios de comunicação escritos e audiovisuais em guarani,
pensados em guarani e vinculados aos interesses do Paraguai?.
Sr. Presidente, uma língua que não se use em todas as esferas da
realidade e cuja aprendizagem e uso não tenham valor econômico para seus
falantes, estará condenada a desaparecer. O senhor, que durante o exercício
do cargo de ministro da Educação (1993-1997 e 1999-2001) impulsou o ensino
geral do guarani –língua nacional, primeira, histórica, majoritária do
Paraguai–, deveria ser consciente destes condicionantes e deveria fazer o
possível para que em seu país não se perpetue uma situação de
discriminação contra o guarani, tampouco, que esta língua –sua própria
língua– morra e desapareça. Os paraguaios, todos, devem saber guarani e
castelhano, e o Estado, a nação inteira, deve funcionar em ambas línguas.
Dois bilhões de seres humanos, um terço da população mundial, já falam
duas ou mais línguas.
Sr. Presidente, a atual discriminação contra o guarani e a negativa à
sua promoção real no Paraguai e no Mercosul (uma autêntica necessidade
estratégica para a Nação) são uma injustiça. Há paraguaios de primeira e
paraguaios de segunda. Os paraguaios de primeira, que habitualmente só falam
castelhano, obrigam os outros paraguaios a renunciar a si mesmos e a
relacionar-se em castelhano. Estes paraguaios de primeira não só não
aprendem o guarani, como frequentemente abrigam prejuízos contra esta língua
e seus falantes, seus próprios compatriotas! Todos os paraguaios são –ou
deveriam ser– iguais, e todos os paraguaios deveriam saber guarani e
castelhano (e outras línguas); só assim se fecharia e se superaria uma das
mais graves fraturas da sociedade paraguaia.
Sr. Presidente, o guarani não é nenhum capricho. Em sua promoção radica
o início da reconciliação social e linguística dos paraguaios, consigo
mesmos e com a comunidade. Em sua promoção real há um início de projeto de
país. Um paraguaio que não entenda seus compatriotas que falam guarani não
os pode sequer amar nem respeitar da mesma forma que se os entendesse.
Sr. Presidente, com esta carta aberta queremos pedir-lhe duas coisas. Em
primeiro lugar, queremos que o Estado paraguaio tome de forma imediata todas
as medidas oportunas para promover o guarani no Paraguai, com o objetivo de
que todos os paraguaios saibam guarani e castelhano, e de que a Nação
funcione em ambas línguas. Solicitamos que sejam tomadas as seguintes
medidas: criação de uma entidade normativa da língua guarani, a aprovação
de uma lei de línguas, a adoção de uma política linguística para
implementar o uso do guarani na Administração paraguaia e fomentar seu uso
nos meios de comunicação e no setor econômico, a proteção das outras
línguas paraguaias.
Em segundo lugar, Sr. Presidente, queremos que o Estado paraguaio peça de
forma imediata que o guarani seja, para todos os efeitos, língua oficial e de
trabalho do Mercosul e, por extensão, do futuro Parlamento do Mercosul, ao
lado do castelhano e do português. Também, por sua condição de língua
oficial estatal (a única língua americana que goza deste privilégio),
queremos que o guarani seja a quinta língua interamericana ao lado do
francês (que apesar de ser língua cooficial do Canadá, aspira a esta
condição basicamente pela petição da província francófona de Quebec), do
inglês, do castelhano e do português (língua que na América também é
oficial em um único Estado).
Sr. Presidente, recordamos-lhe que expertos de toda a América reunidos no
II Seminário Interamericano sobre a Gestão de Línguas (celebrado em
Assunção de 4 a 6 de junho de 2003) formularam as seguintes recomendações:
«15. Solicitar a inclusão do guarani como idioma oficial do Mercosul
junto ao espanhol e ao português, e propor a seus Estados Parte a adoção de
políticas linguísticas que assegurem um tratamento igualitário das três
línguas nos âmbitos de negociação.
»16. Harmonizar o sistema linguístico do guarani e desenvolver sua
terminologia, a fim de facilitar seu uso pelos falantes dentro e fora do
Paraguai, procurando construir deste modo uma língua mais sólida,
competitiva, e apta para ser empregada em todo tipo de situação
comunicativa.»
http://dtil.unilat.org/segundo_seminario/recomendaciones_pt.htm
(28.02.2006)
Sr. Presidente, gostaríamos que o senhor e o Governo do Paraguai
assumissem plenamente estas recomendações e trabalhassem para torná-las
efetivas.
Sr. Presidente, no guarani e no Paraguai confluem características únicas
e excepcionais, que longe de serem vistas como um problema, como o fizeram e
fazem até hoje os "paraguaios de primeira", devem ser vistas como uma
enorme possibilidade para situar o país no mundo. No desenvolvimento do
guarani há justiça social e desenvolvimento econômico para todos (cabe
apenas pensar nos efeitos benéficos de uma oficialidade plena no Mercosul e
da exportação da experiência paraguaia como modelo a seguir).
Sr. Presidente, o Paraguai tem o dever e a responsabilidade histórica –que
desejamos não seja defraudada– de liderar a América na defesa da
diversidade cultural e linguística, mais além das palavras grandiloquentes
mas vazias de conteúdo. O Paraguai deve liderar um processo continental de
dignificação da identidade americana: da sua própria identidade. Assim se
abrirá uma via genuinamente americana para dar resposta à história e à
petição de milhões e milhões de americanos de respeito à sua dignidade e
identidade cultural e linguística. As línguas americanas necessitam de um
caso de êxito para encontrar sua própria forma de desenvolvimento real e
crescimento e convivência com outras línguas americanas e europeias. As
fórmulas, todas elas multilíngues, existem. Existem, mas devem encontrar a
vontade política de implementá-las e abandonar as políticas
monolinguísticas e genocidas praticadas até o presente.
Sr. Presidente, a globalização não implica apenas na proteção do
francês do inglês, do castelhano do inglês, do português do castelhano, do
inglês do chinês...; implica em proteger todas as línguas e todas as
expressões culturais da humanidade. Todas elas iguais em dignidade. Iguais em
dignidade como são os seres humanos. O Paraguai está em condições de
dignificar ante todo o mundo a rica diversidade cultural americana e de ganhar
proteção e reconhecimento internacional por isso. O Paraguai deve querer que
o guarani seja para todos os efeitos língua oficial real do país e deve
exigir que o guarani seja para todos os efeitos língua oficial do Mercosul.
Se não se salva o guarani, não se salvará nenhuma língua americana. Todas
elas, consciente ou inconscientemente, têm depositadas suas esperanças no
êxito do guarani.
Sr. Presidente, o Paraguai tem todo o direito a ter seu próprio e único
projeto de nação –da mesma forma que o Brasil, a Argentina, o Uruguai e a
Venezuela o têm–. Um projeto de nação justa para todos os paraguaios. Um
projeto que passa, entre outras coisas, por dar valor econômico ao guarani
tornando-o plenamente oficial no Mercosul e no Paraguai. Não se deve permitir
que os projetos nacionais de outros países exijam a renúncia da língua
americana histórica da região do Mercosul a ser, a viver e a crescer. Por
que sempre se pede isso aos mais fracos, aos menores? A violência, a força,
a demografia devem ser o único argumento nas relações entre os povos? Da
mesma forma que seria inaceitável para os brasileiros ou os argentinos que se
exigisse deles a renúncia à plena oficialidade do português e do castelhano
no Mercosul, estes deveriam entender que ninguém pode exigir aos paraguaios e
à comunidade de língua guarani, a renúncia à sua condição de língua
oficial e de trabalho para todos os efeitos. Deve construir-se um mundo
melhor. Melhor e mais justo para todos.
Sr. Presidente, à espera de ver e conhecer as gestões empreendidas pela
Presidência do Paraguai a favor da plena oficialidade do guarani no Paraguai,
no Mercosul e seu futuro Parlamento, receba uma cordial saudação.
Ñe'ẽeta rekavo Aty – Organização pelo Multilinguismo
Assunção/Barcelona, 28 de fevereiro de 2006
(C) GS
Desculpem sinceramente todos os incômodos que esta mensagem lhes tenha
podido causar. Se não desejam receber mais mensagens, por favor mandem um
correio eletrônico a: guarani@om-plural.org, e seu endereço eletrônico
será apagado definitivamente.
Please send your own petition requesting that Guaraní be made an official
language for all purposes of Mercosur to:
info@presidencia.gov.py
presidente@presidencia.gov.py
sugerencias@presidencia.gov.py
Excellency Mister Nicanor Duarte Frutos
President of the Paraguayan
Republic
Palacio de los López
Asuncion - Paraguay
Dear Mr. President:
Paraguay needs a national plan for all Paraguayans. A national plan which
puts an end to inequalities, injustices, violence and corruption. A new
national plan, of a postcolonial country, which puts an end in a real and
effective way to discrimination against the Guarani language. A country with
a plan shared by all with new horizons and new collective challenges.
Mr. President, Guarani, despite being an official language of the Republic
of Paraguay since 1992, is discriminated against in its own country. What
purpose does it serve to teach Guarani, or in Guarani, in all the schools in
Paraguay if the Paraguayan Administration continues functioning in writing and
speech only in Spanish? How can we say that we want to promote Guarani in a
real way if the Government of Paraguay does not push its use? How can we
believe ourselves that Paraguayan authorities place value on Guarani if they
back away from a fundamental demand that Guaraní be in all respects an
official language of Mercosur, alongside Portuguese and Spanish? How will we
place social and economic value on Guarani if we do not foster written and
other communication media in Guarani, conceived in Guarani and tied to the
interests of Paraguay?.
Mr. President, a language which is not used in all practical arenas and
whose teaching and use do not have value for its speakers is condemned to
disappear. You, who while exercising your duties as Education Minister
(1993-1997 and 1999-2001) pushed for the universal teaching of Guarani –the national, first, historic, majority language of Paraguay– must be
conscious of these conditions and must do whatever is possible in order that
in your country a situation of discrimination against Guarani is not
perpetuated, nor, much less, that this language –your own language– die
and disappear. All Paraguayans must know Guarani and Spanish, and the State,
the entire Nation, must function in both languages. Two hundred million human
beings, one-third of the world population, already speak two or more
languages.
Mr. President, the current discrimination against Guarani and the denial
of its real promotion in Paraguay and in Mercosur (a genuine strategic
necessity for the Nation), are an injustice. There are first-class Paraguayans
and second-class Paraguayans. The first-class Paraguayans, who habitually
speak only Spanish, oblige the rest of Paraguayans to give up in the same way
and to relate to them only in Spanish. These first-class Paraguayans not only
do not learn Guarani, but frequently harbor prejudices against the language
and its speakers, their own compatriots! All Paraguayans are –or should be– equals, all Paraguayans should know
Guarani and Spanish (and other
languages); only in this way will we close and overcome one of the most
serious fractures in Paraguayan society.
Mr. President, the Guarani language is no whim. In its promotion is rooted
the social and linguistic reconciliation of the Paraguayans, with themselves
and with the community. In its genuine promotion there is the beginning of a
national plan. A Paraguayan who does not understand his compatriots who speak
Guarani can neither love nor respect them in the same way as if they
understood him.
Mr. President, with this open letter we want to request two things of you.
First, we would like the Paraguayan State to immediately put in place all
opportune measures to promote Guarani in Paraguay, with the goal that all
Paraguayans know Guarani and Spanish, and that the country function in both
languages. We request taking the following measures: creation of a normative
entity for the Guarani language, passage of a language law, adoption of a
linguistic policy to implement the use of Guarani in the Paraguayan
administration and promote its use in the communications media and in the
economic world, and protection of other Paraguayan languages.
Secondly, Mr. President, we would like the Paraguayan State to put in place
immediately, that Guarani be, in all respects,an official working language of
Mercosur and, by extension, of the future Mercosur Parliament, alongside
Spanish and Portuguese. Likewise, by its status as official national language
(the only American language to enjoy this privilege), we would like Guaraní
to be the fifth inter-American language, alongside French (which despite being
co-official language of Canada, aspires to this condition basically by
petition of the French-speaking province of Quebec), English, Spanish, and
Portuguese (which language is also official in only one country in the
Americas).
Mr. President, we remind you that experts from throughout the Americas
meeting at the Second Imteramerican Seminar on the Development of Languages
(held in Asunción from June 4 to 6, 2003) formulated the following
recommendations:
“15. Request the inclusion of Guaraní as official language of Mercosur,
together with Spanish and Portuguese, and propose to its Member States the
adoption of linguistic policies which assure equal treatment of the three
languages in the field of negotiations.
16. Harmonize the linguistic system of Guaraní and develop its
terminology, with the goal of facilitating its use by speakers within and
outside of Paraguay, endeavoring to build in this way a more solid,
competitive and competent language, to be used in all types of communication
situations.”
http://dtil.unilat.org/segundo_seminario/recomendaciones_en.htm
(28.02.2006)
Mr. President, we would like that you and the Government of Paraguay take
on these points fully and work to make them real.
Mr. President, in Guarani and in Paraguay come together some unique and
exceptional characteristics, which far from being seen as a problem, as the
"first-class Paraguayans" have made them or still make them today, must be
seen as an enormous possibility to place the country in the world. In the
development of Guarani there is social justice and economic development for
all (one need only think of the beneficial effects of a full official
character in Mercosur and of the exportation of the Paraguayan experience as a
model to follow).
Mr. President, Paraguay has the duty and the historic responsibility –which we would like to not be disappointed– to lead the defense of cultural
and linguistic diversity in the Americas, beyond grandiloquent but meaningless
words. Paraguay must lead a continental process of dignifying the American
identity: of its own identity. Doing so will open a genuinely American path to
giving a response to the historic and deep desire of millions and millions of
Americans for respect for their dignity and for their cultural and linguistic
identity. The American languages need a success story in order to find their
own form of true development, growth and coexistence with other American and
European languages. The formulas, all of them multilingual, exist. They exist,
but it is necessary to have the political will to implement them and to
abandon the monolinguistic and genocidal policies practiced up until now.
Mr. President, globalization does not imply only protecting French from
English, Spanish from English, Portuguese from Spanish, English from Chinese…;
it implies protecting all languages and all cultural expressions of humanity.
All of them, equal in dignity. Equal in dignity, as are all human beings.
Paraguay is in a position to dignify before the whole world the rich cultural
diversity of the Americas and to gain influence and international recognition
for itself. Paraaguay must desire that Guarani be the real official language
of the country in all respects, and must demand that Guarani be in all
respects a truly official language of Mercosur. If Guarani is not saved then
no American language will be saved. All of them, knowingly or not, place their
hopes on the success of Guarani.
Mr. Prsident, Paraguay has all the right in the world to have its own
unique national plan –in the same way that Brazil, Argentina, Uruguay and
Venezuela have–. A national plan right for all Paraguayans. A plan that will,
among other things, give economic value to Guaraní making it fully official
in the Mercosur and in Paraguay. The national plans of other countries must
not be permitted to renounce the historic American language of the Mercosur
region to exist, to live, and to grow. Why is this always asked of the
weakest, the smallest? Must violence, force, and demographics be the only
arguments in relations among peoples? In the same way that it would be
unacceptable to the Brazilians or the Argentines to demand the renunciation of
full official use of Portuguese or Spanish in Mercosur, they should understand
that no one can demand of the Paraguayans and the Guaraní-speaking community
the renunciation of its status as official language and in all working
respects. We must build a better world for ourselves. Better and more just for
all.
Mr. President, in the hope of seeing and knowing the actions undertaken by
the Paraguayan Presidency in favor of full official status for Guaraní in
Paraguay, in Mercosur and its future Parliament, receive our cordial
salutations.
Organization for Multilinguism - Ñe'ẽeta rekávo Aty - Organización por
el Multilingüismo
Asuncion/Barcelona, February 28, 2006
(C) Tom M.
Please sincerely excuse any bother that this message may
have caused. If you do not want to receive further messages, please send an
e-mail to: guarani@om-plural.org and your e-mail address will be permanently
delete.
|